Τα Shopping Clubs, όπως συνηθίζεται να λέγονται, είναι ένα από τα επιχειρηματικά μοντέλα του ηλεκτρονικού εμπορίου το οποίο βρήκε μεγάλη απήχηση στον επιχειρηματικό αλλά και επενδυτικό κόσμο σε όλες τις ηπείρους. Σε αυτά, τα μέλη μιας «VIP» κοινότητας λαμβάνουν, για περιορισμένο χρονικό διάστημα (συνήθως 3-5 μέρες), «αποκλειστικές» προσφορές από εποχιακό πλεονάζων απόθεμα (συνήθως περιορισμένων τεμαχίων) σε επώνυμες μάρκες ρουχισμού, υποδημάτων, αξεσουάρ και οικιακών ειδών. Το 2001,η γαλλική Vente Privee με έδρα το Παρίσι ήταν η πρώτη εταιρεία η οποία μετέφερε τις εκπτώσεις από τα παραδοσιακά καταστήματα στο διαδίκτυο. Και αυτή τη στιγμή είναι το κυρίαρχο Shopping Club στον κόσμο, με τζίρο πάνω από 1 δισ. Ευρώ (2011). Πρόσφατα, επεκτάθηκε και στην αμερικάνικη αγορά μέσω μιας συνεργασίας με την American Express.
Σήμερα, το επιχειρηματικό μοντέλο των Shopping Clubs έχει καθιερωθεί σε πολλές χώρες, με διαφορετικούς κυριάρχους παίκτες σε κάθε χώρα ξεχωριστά. Έτσι για παράδειγμα, στην Αμερική δεσπόζει ο όμιλος Gilt, στη Γερμανία η Brandsforfriends (εξαγοράστηκε από την eBay έναντι 150 εκατ. ευρώ), στη Ρωσία η KupiVIP, στο Μεξικό και στη Βραζιλία η Privalia και η Brandsclub, στην Ισπανία και την Ιταλία η Privalia και η BuyVIP (εξαγοράστηκε από την Amazon έναντι 70 εκατ. ευρώ), στην Ελβετία η Fashionfriends, στη Γαλλία εκτός τη Vente Privee, η Showroomprive, στον Καναδά η Beyond the Rack, στην Ινδία η Fashionandyou και στην Αυστραλία η Brandsexclusive.
Σε αντίθεση με τα Shopping Clubs που επικεντρώνονται στη μόδα, το ενδιαφέρον της αγοράς εστιάζεται στην επέκταση του μοντέλου σε καθετοποιημένες ηλεκτρονικές αγορές (Verticals Marketplaces), οι οποίες και απευθύνονται σε μια ιδιαίτερη κατηγορία πελατών όπως π.χ.:
- το Mysportbrands επικεντρώνεται στη αγορά των επώνυμων προϊόντων για τα σπορ και για τις υπαίθριες δραστηριότητες.
- η Lot18 στα επιλεγμένα κρασιά και τρόφιμα.
- η Westwing και η Onekingslane στα πολυτελή αξεσουάρ επίπλωσης και προϊόντων διακόσμησης σπιτιού.
- η Zulily και η Limango προσφέρουν προϊόντα για μαμάδες, παιδιά και βρέφη.
- η Fab επικεντρώνεται στα προϊόντα διακόσμησης εσωτερικών χώρων, κοσμημάτων και τεχνών.
- η Voyage Privee και η Jetsetter που ανήκει στον όμιλο Gilt, στον τουρισμό.
- και τέλος η Beaute Privee της Vente Privee με προϊόντα περιποίησης προσώπου και ομορφιάς.
Ήδη οι κυρίαρχοι παίκτες, όπως είναι η Vente Privee και όμιλος Gilt, ακολουθούν την στρατηγική ανάπτυξης των καθετοποιημένων ηλεκτρονικών αγορών. Έτσι, ο όμιλος Vente Privee εκτός από τη δραστηριοποίησή του στα Shopping Club με επίκεντρο τη μόδα, δραστηριοποιείται και στον κλάδο των ταξιδιών (Voyage Privee) και των προϊόντων ομορφιάς (Beauty Privee). Φέτος, ξεκίνησε και την ανάπτυξη δραστηριοτήτων στον κλάδο των B2B-υπηρεσιών με το Digital Commerce Factory.
Στο ίδιο μήκος κύματος κινείται και ο όμιλος Gilt με έδρα τη Νέα Υόρκη. Oι επιχειρηματικές δραστηριότητες των δικών του Shopping Clubs επεκτείνονται από είδη σπιτιού και διακόσμησης (Gilt Home), βρεφικά και παιδικά είδη (Gilt Children), ανδρική και γυναικεία μόδα με αξεσουάρ (Gilt Man, Gilt Women), ταξίδια (Jetsetter), εκλεκτά τρόφιμα και ποτά (Gilt Taste) μέχρι και στην αγορά των εκπτωτικών κουπονιών (Gilt City).
Μια εντελώς διαφορετική στρατηγική ακολουθεί η γερμανική Bestsecret, μια μικρή και exclusive κοινότητα αγορών, με έδρα το Μόναχο η οποία απαριθμεί 150.000 μέλη και πραγματοποιεί τζίρο της τάξεως των 60 εκατ. ευρώ. Η Bestsecret έχει θέσει στόχο ο αριθμός των μελών της να μην υπερβεί τα 250.000 άτομα και το σύνθημα της είναι ότι κατέχει το καλύτερο κρυμμένο μυστικό της βιομηχανίας μόδας. Για να αποκτήσει κάποιος πρόσβαση, θα πρέπει να πληροί ένα σωρό αυστηρά κριτήρια επιλογής, όπως να έχει συστηθεί από έναν επιλεγμένο Premium συνεργάτη. Κάθε αίτηση εξετάζεται από τη διοίκηση της Bestsecret προσωπικά και όποιος δεν πληροί τις προϋποθέσεις, απλώς περιμένει έξω από την κλειδωμένη πόρτα. Πέρα από τις «μοναδικές» προσφορές, η παροχή υψηλής ποιότητας υπηρεσιών είναι ο κυρίαρχος στόχος της εταιρίας. H συγκεκριμένη εταιρεία ξεχωρίζει για την ταχύτητα παράδοσης των προϊόντων της στον πελάτη, η οποία διεκπεραιώνεται σε διάστημα 1-2 ημερών.
Η αγορά των περισσοτέρων Shopping Clubs έρχεται τον τελευταίο καιρό αντιμέτωπη με αρκετές ενοχλητικές αλήθειες. Οι κυριότερες είναι ότι λόγω του έντονου ανταγωνισμού:
- η ανεύρεση «αποκλειστικών» συνεργασιών και «επωνύμων» προϊόντων γίνεται δυσκολότερη και ακριβότερη.
- οι δαπάνες για το Online Μάρκετινγκ φθάνουν στα ύψη και ως εκ τούτου και το κόστος κτήσης (νέων) πελατών.
- η αύξηση της συχνότητας των αγορών ανά πελάτη (ποσοστό επαναγοράς) γίνεται ακόμα πιο δύσκολο εγχείρημα.
Ως αποτέλεσμα των παραπάνω, ο κλάδος των Shopping Clubs οδεύει προς μεγαλύτερη συγκεντροποίηση.
Δυστυχώς, πολλοί παίκτες της αγοράς δεν έχουν κατανοήσει ότι, εκτός από τις «καλές» προσφορές, η πώληση -βίωση- μιας μοναδικής «εμπειρίας» προς τους πελάτες παίζει σημαντικότατο ρόλο στην επιτυχία της συγκεκριμένης υπηρεσίας.
Όπως αναφέρουν οι Joseph Pine και James Gilmore στο εξαιρετικό βιβλίο τους “The Experience Economy”: «Όταν ένας πελάτης αγοράζει μια υπηρεσία, αγοράζει ένα σύνολο άϋλων δραστηριοτήτων που διεξάγονται για λογαριασμό του.Αλλά όταν αγοράζει μια «εμπειρία», πληρώνει για να αφιερώσει το χρόνο του, απολαμβάνοντας μια σειρά από αξέχαστα γεγονότα που «σκηνοθετεί» μια εταιρεία, για να τον εμπλέξει με έναν αυθόρμητο και προσωπικό τρόπο».
Αυτό είναι και το διακύβευα του ιδρυτή της Vente Privee, Jacques-Antoine Granjon, o oποίος ξεκαθαρίζει ότι “δεν λειτουργεί ηλεκτρονικό εμπόριο αλλά προσφέρει events!