Κανένα επιχειρηματικό μοντέλο του ηλεκτρονικού επιχειρείν δεν κυριαρχεί τόσο στην παγκόσμια αγορά όσο αυτό των επιχειρηματικών μοντέλων-οικοσυστημάτων που συναντώνται στις διαδικτυακές πλατφόρμες – B2C και B2B Marketplaces (Marketplaces: Τα επιχειρηματικά μοντέλα, που είναι οι πραγματικοί νικητές της συγκεντροποίησης στο Ηλεκτρονικό Εμπόριο).
Διάφορες επιχειρήσεις ανά τον κόσμο, οι οποίες εκμεταλλεύονται την ισχύ του παραπάνω επιχειρηματικού μοντέλου, έχουν να επιδείξουν την τελευταία δεκαετία εντυπωσιακά οικονομικά μεγέθη (Amazon: Αύξηση των καθαρών εσόδων κατά 27% στα 136 δισ. δολάρια για το 2016). Μάλιστα, η λεγόμενη «Platform Economy» έχει διεισδύσει σε όλους τους κλάδους της Οικονομίας, από τον κλάδο των ΜΜΕ/Ψυχαγωγίας και του Εμπορίου, τον Χρηματοπιστωτικό τομέα, τις Τηλεπικοινωνίες, την Εκπαίδευση, τον κλάδο Τουρισμού, τη Βιομηχανία Καταναλωτικών Αγαθών, τον κλάδο της Υγείας κλάδο της Ηλεκτροπαραγωγής.
Η λεγόμενη GAFA (Google, Apple, Facebook, Amazon ) economy είναι το πιο χαρακτηριστικό δείγμα επιχειρήσεων που λειτουργούν επιχειρηματικά μοντέλα-οικοσυστήματα που βασίζονται στην Οικονομική των πλατφορμών.
Οι παραπάνω επιχειρήσεις χαρακτηρίζονται ως πολυτομεακές πλατφόρμες (intergrated platforms) καθώς συνδυάζουν τις πτυχές των πλατφορμών-συναλλαγών και των πλατφορμών- καινοτομιών. Επειδή λειτουργούν επίσης πολλαπλές πλατφόρμες μπορούν να χαρακτηριστούν και ως συγκροτήματα πλατφορμών. Για παράδειγμα η Alibaba λειτουργεί δέκα ηλεκτρονικές πλατφόρμες μεταξύ αυτών την Taobao.com, την Alibaba.com, τη Tmall.com, την Aliyun.com, την AliExpress, την Alimama και την Cainiao. Σύμφωνα με την εξαιρετική έρευνα (αρχείο PDF) «The Rise of the Platform Enterprise», οι πολυτομοεακές πλατφόρμες, εάν και είναι μετρημένες στα δάχτυλα, αποτελούν τις κυρίαρχες πλατφόρμες με τη μεγαλύτερη χρηματιστηριακή αξία διεθνώς.
Όπως είχα επεξηγήσει (Γιατί το εμπόριο έχει την ανάγκη για δημιουργία νέων επιχειρηματικών μοντέλων;) στο παρελθόν, στο (νέο) περιβάλλον της ψηφιακής οικονομίας, τα νέα επιχειρηματικά μοντέλα βασίζονται στη δημιουργία νέων οικοσυστημάτων, γύρω από ένα προϊόν, με στόχο τη δημιουργία νέων πελατοκεντρικών «Προτάσεων Αξίας».
Οι επιχειρηματίες θα πρέπει να κατανοήσουν τους παρακάτω κανόνες της Οικονομικής των (διαδικτυακών) πλατφορμών, για να μπορέσουν να αντιμετωπίσουν τις εξειδικευμένες προκλήσεις στο νέο ψηφιακό περιβάλλον:
- Πρώτη η Amazon εντόπισε ότι η ψηφιακή πελατειακή διεπαφή, ήτοι μια αποκλειστικά λιανική πρόσβαση σε εκατομμύρια πελάτες, είναι το ζητούμενο στοιχείο στο νέο ψηφιακό περιβάλλον. Καθώς, όποιος κατέχει, καθοδηγεί και κατευθύνει τον πελάτη, μπορεί να ανταλλάσσει εύκολα και τους σχετικούς παρόχους υπηρεσιών.
- Οι εταιρείες-πλατφόρμες αποσκοπούν φαινομενικά στην ικανοποίηση των αναγκών των πελατών τους. Στην πραγματικότητα αυτές αποσκοπούν στην κυριαρχία των επιμέρους αγορών, καθώς όλες οι παραπάνω εταιρείες έχουν ως στόχο τον έλεγχο ή/και την κατάληψη κάθε ψηφιακής πελατειακής διεπαφής – είτε μέσω των συσκευών, των εφαρμογών ή του λογισμικού. Στην ψηφιακή οικονομία, όποιος κατέχει την αποκλειστική πρόσβαση σε εκατομμύρια πελάτες, αυτός μπορεί και καθορίζει και τους όρους του παιχνιδιού.
- Ο σχεδιασμός και η ανάπτυξη επιχειρηματικών μοντέλων πλατφορμών προϋποθέτει την ύπαρξη ενός οράματος που προσφέρει λύση σε ένα κοινό πρόβλημα ή σε πολλά κοινά προβλήματα όχι μονάχα των τελικών καταναλωτών αλλά και των επιχειρήσεων. Η ανάπτυξη, όμως, νέων βιώσιμων επιχειρηματικών μοντέλων πλατφορμών δεν πρέπει να είναι απλά ένα προϊόν σύμπτωσης, αλλά το αποτέλεσμα που θα προκύπτει από τη συστηματική χρήση ειδικών εργαλείων και διαδικασιών.
- Η Τεχνολογία αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο για τον σχεδιασμό και την επιτυχία μιας πλατφόρμας. Αυτό προϋποθέτει το βασικό «χτίσιμο» τεράστιων και πολύπλοκων πληροφοριακών συστημάτων καθώς επίσης την ανάπτυξη χρήσης της Μηχανικής Μάθησης αλλά και της χρήσης των τεχνικών της Τεχνητής Νοημοσύνης.
- Βέβαια, και στην οικονομία των διαδικτυακών πλατφορμών – Markeplaces, τίποτα δεν παρέχεται δωρεάν. Στην ανάπτυξη και λειτουργία επιχειρηματικών μοντέλων πλατφορμών, με στόχο τον έλεγχο ή/και την κατάληψη κάθε ψηφιακής πελατειακής διεπαφής και την κυριαρχία των επιμέρους αγορών κρίνεται απαραίτητη η χρήση τεραστίων κεφαλαίων. Βέβαια, αυτό δεν αποτελεί εγγύηση ότι μια συγκεκριμένη επένδυση θα αποδώσει. Και σε αυτήν την περίπτωση, διαρκή επιτυχία έχουν αυτές οι πλατφόρμες που παίρνουν θαρραλέες αποφάσεις και παράλληλα αναπτύσσουν νέες πελατοκεντρικές «Προτάσεις Αξίας» και εξελιγμένα οικοσυστήματα- αλυσίδες αξιών. Οι επιχειρήσεις-πλατφόρμες που αναπτύσσουν μεσαίας ποιότητας προϊόντα – υπηρεσίες αυτόματα εκτοπίζονται εκτός της αγοράς.
Όπως είχα αναφέρει στο παρελθόν, οι ελληνικές επιχειρήσεις θα πρέπει να κατανοήσουν ότι το Μέλλον το δικό τους αλλά και το Μέλλον της Ελλάδας θα εξαρτηθεί άμεσα από τον βαθμό της Ψηφιακής Ωριμότητας αλλά και από την κατάκτηση της Επιχειρηματικής Αριστείας στο Ηλεκτρονικό Επιχειρείν και την ανάπτυξη επιχειρηματικών μοντέλων-πλατφορμών τόσο εντός, όσο και εκτός των συνόρων της.
Σχετικά άρθρα:
- Marketplaces: Τα επιχειρηματικά μοντέλα, που είναι οι πραγματικοί νικητές της συγκεντροποίησης στο Ηλεκτρονικό Εμπόριο
- Γιατί το εμπόριο έχει την ανάγκη για δημιουργία νέων επιχειρηματικών μοντέλων;
- E-Commerce 2020: Κερδισμένοι και ηττημένοι
- Στρατηγική τοποθέτησης επιχειρήσεων Ηλεκτρονικού Εμπορίου
- Ψηφιακή αναδιαμόρφωση – Η κατάταξη αποδιοργάνωσης των βιομηχανιών
- Alibaba: O κινεζικός Γίγας που θέλει να γίνει ο βασιλιάς του ηλεκτρονικού εμπορίου
- Το ηλεκτρονικό επιχειρείν και η αποδιοργάνωση του παραδοσιακού λιανεμπορίου
- Business Models: Τα κυριότερα υποδείγματα Επιχειρηματικών Μοντέλων Ηλεκτρονικού Εμπορίου
- Έκρηξη στα νέα επιχειρηματικά μοντέλα του Ηλεκτρονικού Εμπορίου